Τρίτη, 12 Μαρτίου 2019

Του φυγέτου ο μύλος στον δήμο Σητείας

Στην περιοχή της επαρχίας Σητείας βρίσκεται το χωριό Αγιος Σπυρίδωνας ότου  και υπάγεται «του Φυγέτο ο Μύλος»που χτίστηκε το 1471 μ.χ και βρίσκεται μέσα σε μια πολύ όμορφη καταπράσινη ρεματιά με πηγαία νερά και οργιώδη βλάστηση. 



Η περιοχή που φέρει το όνομα του Φυγέτο ο μύλος βρίσκεται στην κοιλάδα του Παντελιανού ποταμού δίπλα στην γέφυρα από όπου περνά ο δρόμος από τη Σητεία για το χωριό. Διοικητικά η περιοχή μετά την κοιλάδα στα δυτικά δεν ανήκε στην περιοχή αλλά όμως εδώ γύρω όπως και δίπλα στις όχθες μέχρι το Παντέλι ήταν οι περισσότεροι και καλύτεροι κήποι των χωριών που ποτιζόταν από τα νερά που έφερνε ένας τσιμεντένιος αγωγός από τον Μέσα Ποταμό. Εδώ όπως σε όλο το μήκος της ροής του ποταμού υπήρχαν διάσπαρτοι νερόμυλοι που εκμεταλλευόταν τα άφθονα παλιά νερά του. Εδώ ήταν νερόμυλος που τα τελευταία χρόνια ήταν ιδιοκτησία της οικογένειας Φυγετάκη και από αυτούς πήρε και το σημερινό όνομα. Πρόκειται για μεσαιωνικό μύλο. Ο Ξανθουδίδης αναφέρει ότι στο πηγάδι του Μύλου του Φυγέτο είδε επιγραφή που έγραφε « Οικοδομήθη ο υδρόμυλος ούτος δι’εξόδου και κόπου Γυεώργη Καρπαθήου του Δοξαρά επί Έτους 6979 μηνί Μαΐω» (1471 από Χριστού γεννήσεως)


Σήμερα το όλο σύμπλεγμα του μύλου (οικίες κλπ.) είναι ερειπωμένο καλυμμένο από άγρια βλάστηση (βάτους, κισσούς) και δεν μπορούμε να διακρίνουμε την επιγραφή. Το πηγάδι του μύλου (Πύργος που μεταφέρει το νερό στο μύλο) φαίνετε να έχει υποστεί σημαντική ζημιά και θα πρέπει άμεσα η αρμόδια υπηρεσία να επέμβει. Η περιοχή έχει συνδεθεί με τα πανηγύρια κυρίως του Αφέντη Χριστού (Μεταμορφώσεως στις 6 Αυγούστου) που γινόταν με μεγάλη συμμετοχή. Αρχικά στηνόταν καφενεία κοντά στην εκκλησία για να μεταφερθεί αργότερα το πανηγύρι δίπλα στη γέφυρα στο καφενείο του Τζαβολάκη όπου στηνόταν χορός όλη την μέρα με συμμετοχή οργανοπαιχτών από τα χωριά Κανένε και Βαβέλους. 


Όλοι οι παλαιοί μιλούν για τα πανηγύρια έχοντας πολλές καλές αναμνήσεις. Το καφενείο που υπάρχει ακόμη είναι κάτω από τεράστια πλατάνια και λεύκες το σιντριβάνι όπως το έλεγαν οι παλαιοί ήταν ένα μεγάλο φρεάτιο που στην μέση είχε ένα αγωγό που έφερνε το νερό από την φλέγα των Τουρτουλών πάνω στον αγωγό είχαν τοποθετήσει ένα στρογγυλό μεγάλο δίσκο για να κόβει την πίεση του νερού και το νερό κυλώντας πάνω στον δίσκο δημιουργούσε ένα τεχνητό σιντριβάν


ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ
Αφρικανικές οάσεις και κρυστάλλινα νερά στον νότο του Ρεθύμνου
Σας παρουσιάζουμε τα μνημεία της κρητικής φύσης
Κάπως έτσι μεγαλώσαμε την δεκαετία του 1970

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΡΘΡΩΝ

Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ