Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Δείτε περιοχές της Κρήτης που στο πέρασμα των χρόνων άλλαξαν όνομα

Κάποιος που θα ανοίξει ένα χάρτη της Ελλάδας κλίμακας 1: 500.000, εκτός από τα ονόματα των οικισμών (χωριών και πόλεων), θα διαβάσει τα ονόματα βουνών, ποταμών, λιμνών, θαλασσών, νησιών, κόλπων και ακρωτηρίων. Αυτά είναι τα πιο γνωστά, τα “μεγάλα” τοπωνύμια.
Αν πάρει στα χέρια του ένα χάρτη 1: 50.000, θα μπορέσει επίσης να δει, τα ονόματα που έχουν οι βρύσες, τα ρέματα, οι βουνοκορφές, οι ράχες, οι λάκκες, οι κάμποι, οι λόγγοι, τα κάστρα, τα μοναστήρια, τα ξωκλήσια, οι όρμοι και οι παραλίες. Όλα αυτά θεωρούνται μικροτοπωνύμια.


Τέλος, αν ξεφυλλίσει ένα βιβλίο συλλογής μικροτοπωνυμίων μιας περιοχής, θα βρει επιπλέον ονόματα για χώματα, αμμούδες, πέτρες, βράχια, μάρμαρα, γκρεμούς, λαγκάδια, διάσελα, γούβες, πλεύρες, στενά, σπηλιές, βάλτους, καταβόθρες, φωλιές, τρύπες, λιβάδια, δέντρα, αμπέλια, χωράφια, καλύβια, αχούρια, μαντριά, αλώνια, περιβόλια, αυλάκια, κανάλια, γεφύρια, στέρνες, πηγάδια, λουτρά, πύργους, βίγλες, καμίνια, μύλους, χάνια, μνήματα, χαλάσματα, ρούγες, στράτες, διβάρια και άλλα πολλά.
Εάν υπολογίσουμε ότι σε κάθε έναν από τους 13.180 οικισμούς της χώρας (απογραφή 2001), αναλογούν από 50 έως 100 μικροτοπωνύμια, γίνεται φανερό ότι ο τοπωνυμικός θησαυρός της Ελλάδας, αριθμεί περίπου ένα εκατομμύριο λέξεις. Πρόκειται βέβαια για έναν καλά κρυμμένο θησαυρό, που όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια, το ελληνικό κράτος δεν επιθυμεί την ανακάλυψή του.
Στα τοπωνύμια ενός τόπου, υπάρχει μια χρονική διαστρωμάτωση. Άλλα δηλαδή τοπωνύμια είναι παλιά και άλλα νέα. Ορισμένα από αυτά έχουν λάβει το όνομά τους, από ανθρώπους που είναι ακόμα ζωντανοί και άλλα έχουν δοθεί από γενιές που έζησαν πριν από δεκάδες ή και εκατοντάδες χρόνια.
Η σημασία ενός τοπωνυμίου, την εποχή της ονοματοδοσίας, είναι απολύτως κατανοητή, καθώς το τοπωνύμιο παίρνει το όνομα από την ομιλούμενη γλώσσα των κατοίκων της περιοχής που βρίσκεται. Εάν η λέξη – όνομα δεν είναι ιδιωματική ή διαλεκτική, αλλά ανήκει στην ευρύτερη γλωσσική οικογένεια, τότε είναι κατανοητή και από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας.
Με το πέρασμα του χρόνου, το τοπωνύμιο αυτό μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Όσο το όνομα του τοπωνυμίου αποτελεί και λέξη (ή λέξεις) του καθημερινού λεξιλογίου, της ζωντανής γλώσσας, οι υπάρχουσες γενιές κατανοούν και τη σημασία του. Από ένα σημείο και μετά όμως, το τοπωνύμιο μπορεί να χρησιμοποιείται, δίχως αυτοί που το αναφέρουν να καταλαβαίνουν πια τι εννοεί. Γίνεται έτσι ένα “παράξενο” όνομα, μια άγνωστη λέξη, που όμως οι άνθρωποι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν, συχνά με φωνητική αλλοίωση, για να δηλώσουν τον ίδιο τόπο που δήλωναν και οι πρόγονοί τους.
Συμβαίνει επίσης συχνά, η σημασία ενός παλαιού τοπωνυμίου, να γίνεται αντιληπτή από τους ντόπιους ή τους κοντοχωριανούς, καθώς είναι όνομα – λέξη ενός ιδιωματικού λεξιλογίου, αλλά να είναι άγνωστη στο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας, που χρησιμοποιεί την επίσημη κοινή γλώσσα.

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΙΘΟΞΟΟΥ



Αχλάδι
Αγία Παρασκευή
Σητείας
1963
Ασιγωνία
Ασή Γωνία
Αποκορώνου
1965
Ασιρότοι
Κρυονέριον
Μυλοποτάμου
1955
Βουτουφού
Λευκοχώριον
Μονοφατσίου
1955

Γενή Γκαβέ
Νέα Αξός
Ρεθύμνης
1940
Γερώλακκος
Παππαδιάνοι
Κυδωνίας
1955
Γιανίτσαρη Μετόχι
Πλάτανος
Αποκορώνου
1957
Γιαννίτσι
Βαϊνιά
Ιεράπετρας
1932
Γουρνιά
Πανόραμα
Μονοφατσίου
1953
Δοιμαεργιό
Κεδροχώρι
Ρεθύμνης
1933
Δουρβουτζά
Κυπάρισσος
Τεμένους
1948
Ελαιών
Καμισιανά
Κισσάμου
1965
Κακό Χωριό
Μεταξοχώριον
Μονοφατσίου
1948
Καμάρα
Καληδονία
Κισσάμου
1957
Καμισιανά
Ελαιών
Κισσάμου
1957
Κανένες
Άγιος Σπυρίδων
Σητείας
1955
Κανλικαστέλλι
Προφήτης Ηλίας
Τεμένους
1955
Καπίστρι
Σταυρός
Ιεράπετρας
1955
Καρπατσουλιανά
Πλάτανος
Σελίνου
1957
Καστέλι
Κίσσαμος
Κισσάμου
1969

Κατούνα
Άγιος Δημήτριος
Αποκορώνου
1957
Κατσιβελλιανά
Άγιος Παύλος
Σελίνου
1957
Κάτω Βλυχάδα
Βλυχάδα
Μυλοποτάμου
1963
Κάτω Παλαιόκαστρο
Καλλεργιανά
Κισσάμου
1971
Κλεψήμια
Δοξαρόν
Ρεθύμνης
1933
Κολοκάσια
Άγιος Γεώργιος
Χανίων
1940
Κοπράνα
Άσπρον
Αποκορώνου
1957
Κούνενι
Βάθη
Κισσάμου
1957
Κουφαλωτός
Άγιος Απόστολος
Σελίνου
1957
Λαρδάς
Γραμβούσα
Χανίων
1940
Λουσέστι
Άγιος Ιωάννης
Μιραμπέλλου
1955
Μαγκασάς
Βρυσίδιον
Σητείας
1955
Μέσα Κατσαμπά
Ρέμα
Τεμένους
1963
Μισιριού
Κρυονέριον
Σητείας
1955
Μούλετε
Χρυσαυγή
Κισσάμου
1957
Μουχτάροι
Ευαγγελισμός
Πεδιάδος
1956
Μπαμπαλή
Καλλιθέα
Πεδιάδος
1952
Μπαμπαλής
Άγιοι Πάντες Αποκορώνου
Χανίων
1957
Μπιτζαριανό
Πηγή
Πεδιάδος
1955
Μπραχίμο
Δάφνη
Ρεθύμνης
1933
Μυρσιγιού
Μητάτον
Σητείας
1952
Νέα Αξός
Δροσιά
Μυλοποτάμου
1964
Νέος Άγιος Βασίλειος
Άγιος Βασίλειος
Ρεθύμνης
1955
Νεφς Αμάριον
Αμάριον
Αμαρίου
1955
Ξουζανά
Καλαμιώτης
Μυλοποτάμου
1933
Παθιακιανά
Καλλιθέα
Κισσάμου
1957
Παθιακιανά
Νερατζιά
Κισσάμου
1957
Παλαιό Μητάτο
Μητάτον
Σητείας
1952
Παπαδιανά
Δάφνη
Κισσάμου
1963
Παρσάς
Μεταξοχώριον
Ιεράπετρας
1955
Πασακιανά
Δρακόβρυση
Σελίνου
1957
Πασαλιανά
Ελληνικόν
Κυδωνίας
1957
Πεταλαριφιανά
Κρυονέριον
Σελίνου
1957
Πηγαϊδούρι
Πολυθέα
Πεδιάδος
1929
Ρουκάκα
Χρυσοπηγή
Σητείας
1955
Σπιναλόγκα
Καλυδών
Μιραμπέλλου
1954
Τουρτούλοι
Άγιος Γεώργιος
Σητείας
1955
Τσαλιανά
Αγία Τριάς Σελίνου
Χανίων
1961
Τσαλικάκι
Αγία Μαρίνα Μαλεβιζίου
Ηρακλείου
1955
Τσιβρεμιανά
Γέφυρα
Σελίνου
1957
Χαϊδέρης
Καλλιθέα
Κισσάμου
1957
Χαϊδέρης
Νεραντζιά
Κισσάμου
1957
Χαιρεθιανά
Πλαγιά
Κισσάμου
1963
Χαρβάτα
Περιστέριον
Κισσάμου
1957
Χατζανών Μετόχια
Χατζανά
Πεδιάδος
1963
Χατζηβέης
Πλάτανος
Σελίνου
1957
Χατζημεμεθιανά
Μηλέα
Κισσάμου
1957
Χουμουσιανά
Λαγκαδάς
Σελίνου
1952
Αγακιανά
Λόφος
Σελίνου
1957
Αναχουρδομέτοχα
Ελεύθερνα
Ρεθύμνης
1933
Άνω Παλαιόκαστρο
Πολυρρήνια
Χανίων
1940
Αρκουδά
Αδριανός
Μιραμπέλλου
1932
Αρκούδαινα
Αρχοντική
Ρεθύμνης
1926

ΠΗΓΗ / ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - http://lithoksou.net
Δημοτικό σχολείο Θραψανού - Ο πρώτος κάτοικος του χωριού Λαγού - Παπαγάλοι Μακάο της Ιεράπετρας ............. ............. .............
Αερολιμενάρχης Σητείας Δ. Βερίγος - Γιατρός ωσάν το Γιαμαλάκη - Αρχιμανδρίτης Ευμένιος Τσελεντάκης ............. ............. .............
Υφαντουργία Κρήτης BARBABU - Οι τρίκυκλες των Κρητικών - Στις Αίθουσες η ταινία Καζαντζάκης ............. ............. .............

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΡΘΡΩΝ

Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ

.........

ΤΟ ΝΕΟ SITE ΣΗΤΕΙΑΚΑ ΝΕΑ

.............