O ΚΡΗΤΙΚΟΣ - Διονύσιος Σολωμός - Κρήτη πόλεις και χωριά

Κρήτη πόλεις και χωριά

Η ΚΡΗΤΗ ΣΤΟ INTEΡNET

Επικοινωνήστε μαζί μας - kritipolis@hotmail.com
ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2016

O ΚΡΗΤΙΚΟΣ - Διονύσιος Σολωμός

ΚΡΗΤΙΚΟΣ

Διονύσιος Σολωμός

Ἐκοίταα, κι ἤτανε μακριὰ ἀκόμη τ' ἀκρογιάλι• 
«ἀστροπελέκι μου καλό, γιὰ ξαναφέξε πάλι!». 
Τρία ἀστροπελέκια ἐπέσανε, ἕνα ξοπίσω στ' ἄλλο, 
πολὺ κοντὰ στὴν κορασιά, μὲ βρόντημα μεγάλο• 
τὰ πέλαγα στὴν ἀστραπὴ κι ὁ οὐρανὸς ἀντήχαν, 
οἱ ἀκρογιαλιὲς καὶ τὰ βουνὰ μ' ὅσες φωνὲς κι ἂν εἶχαν.



Πιστέψετε π,τι θὰ πῶ εἶνἀκριβὴ ἀλήθεια, 
μὰ τὲς πολλὲς λαβωματιὲς ποὺ μὄφαγαν τὰ στήθια, 
μὰ τοὺς συντρόφους πὄπεσαν στὴν Κρήτη πολεμώντας, 
μὰ τὴν ψυχὴ ποὺ μἔκαψε τὸν κόσμο άπαρατώντας.
(ΛάλησεΣάλπιγγακι ἐγὼ τὸ σάβανο τινάζω, 
καὶ σχίζω δρόμο καὶ τσἀχνοὺς ἀναστημένους κράζω:
«Μὴν εἴδετε τὴν ὀμορφιὰ ποὺ τὴν Κοιλάδα ἁγιάζει; 
Πέστενὰ ἰδεῖτε τὸ καλὸ ἐσεῖς κι ὅ,τι σᾶς μοιάζει. 
Καπνὸς δὲ μένει ἀπὸ τὴ γῆ• νιὸς οὐρανὸς ἐγίνη. 
Σὰν πρῶτα ἐγὼ τὴν ἀγαπῶ καὶ θὰ κριθῶ μαὐτήνη».
«Ψηλὰ τὴν εἴδαμε πρωί• τῆς τρέμαν τὰ λουλούδια, 
στὴ θύρα τῆς Παράδεισος ποὺ ἐβγῆκε μὲ τραγούδια 
ἔψαλλε τὴν Ἀνάσταση χαροποιὰ ἡ φωνή της, 
κι ἔδειχνεν ἀνυπομονιὰ γιὰ νὰ 'μπει στὸ κορμί της 
ὁ Οὐρανὸς ὁλόκληρος ἀγρίκαε σαστισμένος, 
τὸ κάψιμο ἀργοπόρουνε ὁ κόσμος ὁ ἀναμμένος 
καὶ τώρα ὀμπρὸς τὴν εἲδαμε• ὀγλήγορα σαλεύει 
ὅμως κοιτάζει ἐδῶ κι ἐκεῖ καὶ κάποιονε γυρεύει»).


ΙII

Ἀκόμη έβάστουνε ἡ βροντή....
Κι ἡ θάλασσα, ποὺ σκίρτησε σὰν τὸ χοχλὸ ποὺ βράζει,
ἡσύχασε καὶ ἔγινε ὅλο ἡσυχία καὶ πάστρα, 
σὰν περιβόλι εὐώδησε κι ἐδέχτηκε ὅλα τ' ἂστρα• 
κάτι κρυφὸ μυστήριο ἐστένεψε τὴ φύση 
κάθε ὀμορφιὰ νὰ στολιστεῖ καὶ τὸ θυμὸ ν' ἀφήσει. 
Δὲν εἶν' πνοὴ στὸν οὐρανό, στὴ θάλασσα, φυσώντας 
οὔτε ὅσο κάνει στὸν ἀνθὸ ἡ μέλισσα περνώντας, 
ὅμως κοντὰ στὴν κορασιά, ποὺ μ' ἔσφιξε κι ἐχάρη, 
ἐσειόνταν τ' ὁλοστρόγγυλο καὶ λαγαρὸ φεγγάρι• 
καὶ ξετυλίζει ὀγλήγορα κάτι ποὺ ἐκεῖθε βγαίνει, 
κι ὀμπρός μου ἰδοὺ ποὺ βρέθηκε μία φεγγαροντυμένη. 
Ἔτρεμε τὸ δροσάτο φῶς στὴ θεϊκιὰ θωριά της, 
στὰ μάτια της τὰ ὁλόμαυρα καὶ στὰ χρυσὰ μαλλιά της.


ΙV

Ἐκοίταξε τἀστέριακι ἐκεῖνα ἀναγαλλιάσαν, 
καὶ τὴν ἀχτινοβόλησαν καὶ δὲν τὴν ἐσκεπάσαν
κι ἀπὸ τὸ πέλαοποὺ πατεῖ χωρὶς νὰ τὸ σουφρώνει, 
κυπαρισσένιο ἀνάερα τἀνάστημα σηκώνει, 
κι ἀνεῖ τσἀγκάλες μἔρωτα καὶ μὲ ταπεινοσύνη, 
κι ἔδειξε πάσαν ὀμορφιὰ καὶ πάσαν καλοσύνη. 
Τότε ἀπὸ φῶς μεσημερνὸ ἡ νύχτα πλημμυρίζει, 
κι ἡ χτίσις ἔγινε ναὸς ποὺ ὁλοῦθε λαμπυρίζει. 
Τέλος σἐμὲ ποὺ βρίσκομουν ὀμπρὸς της μὲς στὰ ρεῖθρα, 
καταπὼς στέκει στὸ Βοριὰ ἡ πετροκαλαμήθρα, 
ὄχι στὴν κόρηἀλλὰ σἐμὲ τὴν κεφαλὴ της κλίνει 
τὴν κοίταζα ὁ βαριόμοιροςμἐκοίταζε κι ἐκείνη.
Ἔλεγα πὼς τὴν εἶχα ἰδεῖ πολὺν καιρὸν ὀπίσω, 
κὰν σὲ ναὸ ζωγραφιστὴ μὲ θαυμασμὸ περίσσο, 
κάνε τὴν εἶχε ἐρωτικὰ ποιήσει ὁ λογισμός μου, 
κὰν τὄνειροὅταν μἔθρεφε τὸ γάλα τῆς μητρὸς μου 
ἤτανε μνήμη παλαιήγλυκειὰ κι ἀστοχισμένη, 
ποὺ ὀμπρός μου τώρα μὅλη της τὴ δύναμη προβαίνει.
[Σὰν τὸ νερὸ ποὺ τὸ θωρεῖ τὸ μάτι νἀναβρύζει 
ξάφνου ὀχ τὰ βάθη τοῦ βουνοῦκι ὁ ἥλιος τὸ στολίζει.] 
Βρύση ἔγινε τὸ μάτι μου κι ὀμπρὸς του δὲν ἐθώρα, 
κι ἔχασα αὐτὸ τὸ θεϊκὸ πρόσωπο γιὰ πολληώρα, 
γιατί ἄκουσα τὰ μάτια της μέσα στὰ σωθικά μου 
ἔτρεμαν καὶ δὲ μἄφηναν νὰ βγάλω τὴ μιλιά μου.
Ὅμως αὐτοὶ εἶναι θεοίκαὶ κατοικοῦν ἀπὅπου 
βλέπουνε μὲς στὴν ἄβυσσο καὶ στὴν καρδιὰ τἀνθρώπου, 
κι ἔνιωθα πὼς μοῦ διάβαζε καλύτερα τὸ νοῦ μου 
πάρεξ ἂν ἤθελε τῆς πῶ μὲ θλίψη τοῦ χειλιοῦ μου:
………………………………………………………
«Τ’ ἀδέλφια μου τὰ δυνατὰ οἱ Τοῦρκοι μου τἀδράξαν, 
τὴν ἀδελφή μου ἀτίμησαν κι ἀμέσως τὴν ἐσφάξαν, 
τὸ γέροντα τὸν κύρη μου ἐκάψανε τὸ βράδυ 
καὶ τὴν αὐγή μοῦ ρίξανε τὴ μάνα στὸ πηγάδι.
Στὴν Κρήτη..............
Μακριὰ 'πὸ κεῖθ' ἐγιόμισα τὲς φοῦχτες μου κι ἐβγῆκα.
Βόηθα, Θεά, τὸ τρυφερὸ κλωνάρι μόνο νά 'χω•
σὲ γκρεμὸ κρέμουμαι βαθύ, κι αὐτὸ βαστῶ μονάχο».

V

Ἑχαμογέλασε γλυκὰ στὸν πόνο τῆς ψυχῆς μου, 
κι ἐδάκρυσαν τὰ μάτια της κι ἐμοιάζαν τῆς καλῆς μου. 
Ἑχάθη, ἀλί μου, ἀλλ' ἄκουσα τοῦ δάκρυου της ραντίδα 
στὸ χέρι, ποὺ 'χα σηκωτὸ μόλις ἐγὼ τὴν εἶδα. — 
Ἐγὼ ἀπὸ κείνη τὴ στιγμὴ δὲν ἔχω πλιὰ τὸ χέρι,
π' ἀγνάντευεν Ἀγαρηνὸ κι ἐγύρευε μαχαίρι• 
χαρὰ δὲν τοῦ 'ναι ὁ πόλεμος• τ' ἁπλώνω τοῦ διαβάτη 
ψωμοζητώντας, κι ἔρχεται μὲ δακρυσμένο μάτι• 
κι ὅταν χορτάτα δυστυχιὰ τὰ μάτια μου ζαλεύουν, 
ἀργά, κι ὀνείρατα σκληρὰ τὴν ξαναζωντανεύουν, 
καὶ μέσα στ' ἄγριο πέλαγο τ' ἀστροπελέκι σκάει, 
κι ἡ θάλασσα νὰ καταπιεῖ τὴν κόρη ἀναζητάει, 
ξυπνῶ φρενίτης, κάθομαι, κι ὁ νοῦς μου κινδυνεύει, 
καὶ βάνω τὴν παλάμη μου, κι ἀμέσως γαληνεύει. — 
Καὶ τὰ νερὰ 'σχιζα μ' αὐτό, τὰ μυριομυρωδάτα, 
μὲ δύναμη ποὺ δὲν εἶχα μήτε στὰ πρῶτα νιάτα, 
μήτε ὅταν ἐκροτούσαμε, πετώντας τὰ θηκάρια, 
μάχη στενὴ μὲ τοὺς πολλοὺς ὀλίγα παλληκάρια, 
μήτε ὅταν τὸν μπομπο-Ἰσοὺφ καὶ τσ' ἄλλους δύο βαροῦσα 
σύρριζα στὴ Λαβύρινθο π' ἀλαίμαργα πατοῦσα. 
Στὸ πλέξιμο τὸ δυνατὸ ὁ χτύπος τῆς καρδιᾶς μου 
(κι αὐτό μοῦ τ' αὔξαιν',) ἔκρουζε στὴν πλεύρα τῆς κυρᾶς μου.

Ἄλλὰ τὸ πλέξιμ' ἄργουνε, καὶ μοῦ τ' ἀποκοιμοῦσε, 
ἠχός, γλυκύτατος ἠχός, ὁποῦ μὲ προβοδοΰσε. 
Δὲν εἶναι κορασιᾶς φωνὴ στὰ δάση ποὺ φουντώνουν,
καὶ βγαίνει τ' ἄστρο τοῦ βραδιοῦ καὶ τὰ νερὰ θολώνουν, 
καὶ τὸν κρυφό της ἔρωτα τῆς βρύσης τραγουδάει, 
τοῦ δέντρου καὶ τοῦ λουλουδιοῦ ποὺ ἀνοίγει καὶ λυγάει.
Δὲν εἶν' ἀηδόνι, κρητικὸ ποὺ σέρνει, τὴ λαλιά του
σὲ ψηλοὺς βράχους κι ἄγριους ὅπ' ἔχει τὴ φωλιά του,
κι ἀντιβουΐζει ὁλονυχτὶς ἀπὸ πολλὴ γλυκάδα
ἡ θάλασσα πολὺ μακριά, πολὺ μακριὰ ἡ πεδιάδα,
ὥστε ποὺ πρόβαλε ἡ Αὐγὴ καὶ ἔλιωσαν τ' ἀστέρια,
κι ἀκούει κι αὐτὴ καὶ πέφτουν της τὰ ρόδα ἀπὸ τὰ χέρια.
Δὲν εἶν' φιαμπόλι τὸ γλυκὸ ὁποὺ τ' ἀγρίκαα μόνος
στὸν Ψηλορείτη ὅπου συχνὰ μ' ἐτράβουνεν ὁ πόνος,
κι ἔβλεπα τ' ἄστρο τ' οὐρανοῦ μεσουρανὶς νὰ λάμπει
καὶ τοῦ γελοῦσαν τὰ βουνά, τὰ πέλαγα κι οἱ κάμποι•
κι ἐτάραζε τὰ σπλάχνα μου ἐλευθεριᾶς ἐλπίδα
κι ἐφώναζα: «ὢ θεϊκιὰ κι ὅλη αἵματα Πατρίδα»
κι ἅπλωνα κλαίοντας κατ' αὐτὴ τὰ χέρια μὲ καμάρι•
καλὴ 'ν' ἡ μαύρη πέτρα της καὶ τὸ ξερὸ χορτάρι.
Λαλούμενο, πουλί, φωνή, δὲν εἶναι νὰ ταιριάζει,
ἴσως δὲ σώζεται στὴ γῆ ἦχος ποὺ νὰ τοῦ μοιάζει•
δὲν εἶναι λόγια• ἦχος λεπτός.....
δὲν ἤθελε τὸν ξαναπεῖ ὁ ἀντίλαλος κοντά του.
Ἂν εἶν' δὲν ἤξερα κοντά, ἂν ἔρχονται ἀπὸ πέρα• 
σὰν τοῦ Μαϊοῦ τὲς εὐωδιὲς γιομίζαν τὸν ἀέρα,
γλυκύτατοι, ἀνεκδιήγητοι.....
μόλις εἶν' ἔτσι δυνατὸς ὁ Ἔρωτας καὶ ὁ Χάρος. 
Μ' ἄδραχνεν ὅλη τὴν ψυχή, καὶ νὰ 'μπει δὲν ἠμπόρει
ὁ οὐρανὸς κι ἡ θάλασσα, κι ἡ ἀκρογιαλιά, κι ἡ κόρη• 
μὲ ἄδραχνε, καὶ μ' ἔκανε συχνὰ ν' ἀναζητήσω 
τὴ σάρκα μου νὰ χωριστῶ γιὰ νὰ τὸν ακλουθήσω.
Ἔπαψε τέλος κι ἄδειασεν ἡ φύσις κι ἡ ψυχή μου, 
ποὺ ἐστέναξε κι ἐγιόμισεν εὐθὺς ὀχ τὴν καλὴ μου• 
καὶ τέλος φθάνω στὸ γιαλὸ τὴν ἀρραβωνιασμένη, 
τὴν ἀπιθώνω μὲ χαρά, κι ἤτανε πεθαμένη.








Ἀπὸ τὸ «Ποιήματα καὶ Πεζά».
Ἐπιμέλεια-Εἰσαγωγὲς Στυλιανὸς Ἀλεξίου. Ἔκδ. στιγμή, Ἀθήνα 1994.

Post Top Ad

.............